Preppy là phong cách lấy cảm hứng từ học sinh các trường dự bị đại học (prep school) và các trường Ivy League ở Mỹ: sơ mi Oxford cổ cài cúc, áo len cổ V, áo blazer xanh navy, quần chinos, váy xếp ly và giày loafer. Tinh thần của preppy là gọn gàng, cổ điển, hơi "học trò" mà vẫn thoải mái.
Preppy là một trong những phong cách dễ áp dụng nhất cho người mới quan tâm tới ăn mặc, vì các món đều cơ bản, dễ tìm và phối với nhau gần như không sai. Bài này nói về nguồn gốc, các món cốt lõi, cách phối cho cả nam và nữ, và cách mặc preppy hợp khí hậu Việt Nam.
Preppy đến từ đâu
"Preppy" bắt nguồn từ "preparatory school" — các trường tư thục ở miền Đông nước Mỹ chuẩn bị cho học sinh vào đại học. Phong cách ăn mặc của sinh viên các trường như Harvard, Yale, Princeton giữa thế kỷ 20 thường được gọi là Ivy style: sơ mi cổ cài cúc, áo len, quần kaki, giày lười. Đây là trang phục thường ngày của giới sinh viên thời ấy, thoải mái hơn vest đầy đủ.
Hai cuốn sách thường được nhắc khi nói về phong cách này:
- Take Ivy (1965): sách ảnh của một nhóm tác giả Nhật chụp sinh viên các trường Ivy League. Cuốn sách góp phần đưa Ivy style sang Nhật Bản, nơi nó được gọi là "Ivy" và phát triển thành một dòng thời trang riêng.
- The Official Preppy Handbook (1980): do Lisa Birnbach chủ biên, ban đầu mang giọng hài hước, châm biếm lối sống preppy, nhưng lại thành sách bán chạy và phổ biến hình ảnh preppy ra khắp nước Mỹ.
Ở Nhật, Ivy style được giới trẻ thập niên 1960 đón nhận mạnh, và người Nhật về sau còn gìn giữ, may lại các món Ivy tỉ mỉ hơn cả nơi gốc — đây là một lý do khiến nhiều món preppy chất lượng ngày nay có dấu ấn Nhật Bản.
Từ đó preppy lên xuống theo từng thập niên, quay lại mạnh qua phim ảnh, các bộ phim học đường và gần đây là mạng xã hội.
Các món cốt lõi của preppy
| Món | Đặc điểm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Sơ mi Oxford cổ cài cúc (button-down) | Vải Oxford dệt kiểu rổ, hơi dày, hai đầu cổ có cúc cài | Trắng, xanh nhạt, hồng nhạt, kẻ sọc mảnh |
| Áo len cổ V, áo len cổ tròn | Len mỏng hoặc cotton dệt kim | Navy, đỏ đô, xanh lá đậm, kem |
| Cardigan | Áo len cài cúc phía trước | Mặc ngoài sơ mi hoặc váy |
| Áo polo | Cổ bẻ, vải pique | Bản hè của preppy |
| Blazer xanh navy | Thường cúc kim loại, dáng không quá ôm | Món "nâng cấp" mọi bộ đồ |
| Quần chinos | Kaki cotton, ống đứng hoặc côn nhẹ | Be, navy, xanh rêu |
| Váy xếp ly, chân váy kẻ ca rô | Dài ngang hoặc trên gối | Kẻ tartan là dấu hiệu rõ |
| Giày loafer, giày boat shoe | Da, không dây hoặc dây da | Penny loafer tiêu biểu |
| Phụ kiện | Băng đô, thắt lưng da hoặc dây vải, tất cổ ngắn | Đơn giản, có chút màu |
Cổ áo cài cúc thường được kể là bắt nguồn từ cổ áo của người chơi polo ở Anh — cài cúc để cổ không bay khi cưỡi ngựa — và được các nhà may Mỹ đưa vào sơ mi thường ngày cuối thế kỷ 19. Đây là cách kể phổ biến trong lịch sử trang phục nam.
Màu sắc và hoạ tiết đặc trưng
- Nền: navy, trắng, kem, be, xám.
- Màu nhấn: đỏ đô, xanh lá đậm (hunter green), vàng mù tạt, hồng nhạt, xanh da trời.
- Hoạ tiết: kẻ sọc mảnh trên sơ mi, kẻ tartan và ca rô trên váy, quần; argyle (hình thoi) trên áo len, tất; kẻ sọc ngang trên áo thun.
Preppy chuộng màu sạch, tươi vừa phải. Một bộ đồ thường có nền navy hoặc be và một màu nhấn.
Công thức 5 bộ preppy
| Dịp | Nam | Nữ |
|---|---|---|
| Đi học, đi làm | Sơ mi Oxford xanh nhạt, áo len cổ V navy, chinos be, loafer nâu | Sơ mi trắng, cardigan kem, chân váy xếp ly navy, loafer |
| Đi cafe | Áo polo trắng, chinos navy, boat shoe | Áo len cổ tròn mỏng, quần âu kẻ ca rô, giày búp bê |
| Gặp gỡ trang trọng nhẹ | Blazer navy, sơ mi trắng, quần xám, loafer | Blazer navy, váy liền trơn, băng đô, loafer |
| Ngày rét miền Bắc | Áo len cổ lọ, áo khoác dạ, quần len, giày da | Áo len cáp vặn, chân váy dạ, quần tất, boot |
| Cuối tuần mùa hè | Sơ mi Oxford xắn tay, quần short kaki, giày lười vải | Áo polo, chân váy kaki, sneaker trắng, tất cổ ngắn |
Mặc preppy hợp khí hậu Việt Nam
Preppy gốc sinh ra ở xứ lạnh, với nhiều lớp len và vải dày. Ở Việt Nam, cần điều chỉnh:
- Thay áo len bằng cotton dệt kim mỏng hoặc vắt áo len lên vai (kiểu khoác hờ) khi vào phòng máy lạnh.
- Sơ mi Oxford mỏng hoặc sơ mi vải poplin mát hơn Oxford dày.
- Áo polo là món preppy hợp khí hậu nóng nhất.
- Quần short kaki dài trên gối thay chinos dài ngày nắng.
- Miền Bắc mùa đông là lúc mặc preppy đầy đủ lớp: sơ mi, áo len, blazer hoặc áo khoác dạ.
Preppy, đồng phục học sinh và old money
Preppy có nhiều điểm chung với đồng phục học sinh — sơ mi, váy xếp ly, cà vạt, áo len — nhưng là đồ tự chọn, phối linh hoạt. Ở Việt Nam, phong cách preppy được giới trẻ yêu thích một phần nhờ phim học đường Hàn Quốc và các bộ đồng phục kiểu Anh – Mỹ.
Preppy cũng hay bị nhập làm một với "old money". Hai phong cách gần nhau về món đồ, nhưng preppy trẻ trung, nhiều màu nhấn, hoạ tiết; còn "old money" trên mạng xã hội thiên về tông trung tính, kín đáo hơn. Bài về old money trong danh mục này nói kỹ hơn.
Chỗ dễ sai khi mặc preppy
- Quá nhiều hoạ tiết: sơ mi kẻ, áo len argyle, quần ca rô cùng lúc dễ rối. Chọn một hoạ tiết chính.
- Đồ quá rộng hoặc quá bó: preppy cần vừa người, gọn gàng.
- Đồ nhăn, xù lông: tinh thần gọn gàng đòi hỏi đồ phẳng, sạch.
- Chép nguyên đồng phục: cà vạt, váy xếp ly, sơ mi, áo len cùng lúc có thể giống trang phục hoá trang. Giữ hai ba món preppy, phần còn lại thường ngày.
Thử ngay với tủ đồ của bạn
- Tìm một chiếc sơ mi trắng hoặc xanh nhạt và một chiếc áo len hoặc cardigan.
- Mặc áo len bên ngoài sơ mi, để lộ cổ áo; phối với quần kaki hoặc chân váy trơn và giày lười.
- Thêm một màu nhấn (tất đỏ đô, băng đô xanh lá, thắt lưng dây vải) và so sánh với bộ chưa có màu nhấn.
Câu hỏi thường gặp
Phong cách preppy là gì?
Preppy là phong cách lấy cảm hứng từ học sinh trường dự bị và sinh viên các trường Ivy League ở Mỹ, với sơ mi Oxford cổ cài cúc, áo len cổ V, blazer navy, chinos, váy xếp ly và giày loafer. Tinh thần là gọn gàng, cổ điển và trẻ trung.
Sơ mi Oxford là gì?
Sơ mi Oxford là sơ mi may từ vải Oxford, dệt kiểu rổ nên hơi dày và có bề mặt sần nhẹ. Kiểu sơ mi preppy tiêu biểu là Oxford cổ cài cúc, màu trắng, xanh nhạt hoặc kẻ sọc mảnh.
Preppy và old money khác nhau thế nào?
Hai phong cách dùng nhiều món giống nhau. Preppy trẻ trung, có màu nhấn và hoạ tiết như kẻ tartan, argyle. Old money theo cách hiểu trên mạng xã hội thiên về tông trung tính, kín đáo và nhấn mạnh chất liệu.
Nam mặc preppy thế nào?
Bắt đầu với sơ mi Oxford, áo len cổ V hoặc áo polo, quần chinos be hoặc navy và giày loafer. Khi cần trang trọng hơn, thêm blazer navy. Giữ đồ vừa người và một màu nhấn.
Mặc preppy mùa hè có nóng không?
Có thể mát nếu chọn áo polo, sơ mi vải mỏng, cotton dệt kim thay len, quần short kaki và giày lười vải. Áo len có thể vắt lên vai để mặc khi vào phòng máy lạnh.
