Mặc đẹp ở tuổi trung niên và cao tuổi dựa trên ba chữ: dễ mặc, vừa vặn, có điểm sáng. Dễ mặc là khoá kéo, cúc to, cạp chun, giày dán quai đế chống trơn; vừa vặn là chọn lại size theo cơ thể hiện tại và nhờ thợ sửa vai, gấu; điểm sáng là một màu tươi gần mặt, một chiếc khăn, một đôi giày sạch đẹp. Không có món nào "quá tuổi": điều quan trọng là bộ đồ thoải mái, an toàn khi đi lại và khiến người mặc thấy là chính mình.
Cơ thể thay đổi, quần áo cũng cần đổi theo
Theo tuổi, nhiều thay đổi tự nhiên ảnh hưởng đến chuyện mặc: vai có thể hơi nhô về trước, vòng eo thay đổi, khớp ngón tay kém linh hoạt khiến cài cúc nhỏ khó hơn, da mỏng và nhạy hơn, cơ thể chịu nóng lạnh kém hơn, thăng bằng giảm. Những chiếc áo từng vừa vặn mười năm trước có thể không còn vừa; đó không phải điều đáng buồn mà chỉ là lý do để chọn lại.
Bài này viết cho cả người tự chọn đồ cho mình lẫn con cháu chọn đồ cho ông bà, cha mẹ.
Dễ mặc: chi tiết nhỏ, khác biệt lớn
| Chi tiết | Nên chọn | Vì sao |
|---|---|---|
| Cúc áo | Cúc to, phẳng, khuyết rộng; hoặc khoá kéo có khuyên kéo to; cúc bấm nam châm | Dễ cài khi ngón tay cứng hoặc run |
| Cạp quần | Cạp chun bọc vải, cạp có chun hai bên sườn, quần dây rút | Thoải mái khi ngồi lâu, dễ mặc, không cần thắt lưng |
| Cổ áo | Cổ mở rộng vừa, áo cài trước thay vì chui đầu | Dễ mặc với người đau vai, khó giơ tay |
| Tay áo | Ống tay vừa, không bó cổ tay | Dễ xỏ tay, dễ xắn khi rửa tay |
| Giày | Quai dán hoặc chun, mũi rộng, đế thấp bản to, đế chống trơn, có đệm gót | Dễ xỏ, giảm nguy cơ té ngã |
| Tất | Cổ không chun siết, đường may phẳng | Không hằn chân, hợp người tuần hoàn kém |
Trên thế giới có cả một dòng "quần áo thích ứng" (adaptive clothing) dành cho người hạn chế vận động, với khoá nam châm, đường mở bên hông. Ở Việt Nam, nhiều tiệm may có thể thay cúc, thêm khoá kéo hoặc chun cho đồ đang có theo yêu cầu.
Chất liệu: êm da, thoáng, dễ giặt
- Cotton, cotton pha, modal, vải thun cotton: mềm, thấm hút, dễ chịu với da nhạy.
- Linen, vải đũi: mát cho mùa hè, nhưng nhăn; nếu ngại ủi chọn loại pha.
- Len mềm, nỉ bông, áo lông vũ nhẹ: giữ ấm mùa đông miền Bắc mà không nặng vai.
- Cân nhắc: len thô gây ngứa, vải tổng hợp bí nóng, vải cần giặt khô hoặc ủi kỹ (khó chăm sóc).
Nếu da hay ngứa, nổi mẩn khi mặc một loại vải hoặc sau khi mua đồ mới, nên giặt đồ mới trước khi mặc và đi khám da liễu nếu tình trạng kéo dài.
Vừa vặn: chọn lại size, sửa vài chỗ
Đồ quá rộng làm người trông lọt thỏm và có thể vướng khi đi lại; đồ quá chật gây khó chịu. Vài điều nên làm:
- Đo lại số đo mỗi năm một lần hoặc khi thấy đồ vừa khác đi.
- Chọn theo vai và ngực, nhờ thợ bóp thân hoặc lên tay áo.
- Gấu quần, gấu váy vừa phải: không quét đất, không vướng chân khi lên cầu thang. Đây là chi tiết an toàn chứ không chỉ thẩm mỹ.
- Vai hơi nhô về trước: áo có thân sau dài hơn một chút, hoặc áo khoác dáng mềm không độn vai sẽ rủ đẹp hơn.
Điểm sáng: màu sắc và chi tiết
Theo tuổi, tóc bạc dần và màu da thay đổi; nhiều người thấy những màu từng hợp nay trông xỉn hơn. Không có bảng màu "dành cho người lớn tuổi"; nhưng vài gợi ý thường hiệu quả:
- Một màu tươi gần mặt: áo hoặc khăn màu xanh ngọc, đỏ rượu, hồng đất, xanh navy sáng giúp gương mặt tươi tỉnh hơn những màu xám nâu trầm.
- Tóc bạc rất đẹp với navy, xám bạc, trắng ngà, hồng nhạt, xanh dương.
- Chi tiết chỉn chu: cổ áo phẳng, giày sạch, khăn gấp gọn, kính sạch. Những thứ nhỏ này làm nên vẻ gọn gàng hơn mọi món đồ mới.
- Trang phục truyền thống: áo dài, áo bà ba, khăn vấn vẫn là lựa chọn trang trọng và đẹp cho ngày Tết, đám cưới con cháu. Chọn vải mềm rủ, nhẹ và may vừa thân hiện tại.
Gợi ý bộ đồ theo dịp
| Dịp | Gợi ý cho nữ | Gợi ý cho nam |
|---|---|---|
| Ở nhà, đi chợ | Bộ đồ cotton cài cúc trước, quần cạp chun, dép quai hậu đế chống trơn | Áo polo hoặc sơ mi cộc tay cotton, quần kaki cạp chun hai bên, dép quai hậu |
| Tập thể dục buổi sáng | Áo thun thoáng, quần dài dây rút, giày thể thao dán quai; thêm chi tiết phản quang nếu đi lúc trời còn tối | Như bên trái |
| Đi tiệc, đi lễ | Áo dài hoặc áo kiểu vải mềm, quần ống đứng, giày búp bê đế thấp | Sơ mi dài tay, quần âu cạp có nút điều chỉnh, giày da đế cao su |
| Mùa đông miền Bắc | Áo giữ nhiệt mỏng, áo len cài cúc, áo khoác lông vũ nhẹ, khăn, mũ len | Như bên trái, thêm găng tay |
| Đi khám bệnh | Áo cài cúc trước, tay áo dễ xắn (để đo huyết áp, lấy máu), giày dễ tháo | Như bên trái |
An toàn là một phần của mặc đẹp
- Giày: té ngã là nguy cơ lớn ở người cao tuổi. Giày đế bằng hoặc gót thấp bản rộng, đế chống trơn, ôm gót chân. Tránh dép lê mỏng, giày đế trơn, giày cao gót nhỏ khi đi đường xa.
- Quần áo không vướng: tránh gấu dài, dây buộc lủng lẳng, tay áo loe rộng gần bếp lửa.
- Nhiệt độ: người cao tuổi dễ bị lạnh và cũng dễ bị say nắng hơn. Mặc nhiều lớp mỏng để cởi bớt dễ dàng; ra nắng đội mũ rộng vành, mặc áo sáng màu thoáng.
- Bàn chân: người bị tiểu đường nên chọn tất không đường may thô, giày rộng vừa và kiểm tra chân thường xuyên; mọi vết loét, sưng đau cần đi khám sớm.
Thử ngay với tủ đồ của bạn (hoặc của ông bà, cha mẹ)
- Thử từng món hay mặc: cài cúc có khó không, kéo khoá có dễ không, ngồi có thoải mái không.
- Đánh dấu ba loại: giữ nguyên, cần sửa (thay cúc, thêm chun, lên gấu), không còn hợp.
- Mang đồ cần sửa đến tiệm may: thay cúc nhỏ bằng cúc to hoặc khoá, thêm chun cạp, lên gấu.
- Kiểm tra giày dép: lật đế xem mòn trơn chưa, quai còn chắc không.
- Thêm một điểm sáng: một chiếc khăn hoặc áo màu tươi mặc gần mặt cho ngày đi chơi.
Phong cách không có tuổi. Có người tám mươi vẫn thích áo hoa, có người bốn mươi chỉ mặc đồ trơn; cả hai đều đúng, miễn bộ đồ dễ chịu và an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Người cao tuổi nên mặc quần áo chất liệu gì?
Cotton, cotton pha, modal và vải thun cotton mềm, thấm hút và dễ chịu với da nhạy. Mùa đông nên chọn len mềm, nỉ bông hoặc áo lông vũ nhẹ để ấm mà không nặng. Tránh len thô gây ngứa và vải tổng hợp bí nóng.
Chọn giày cho người già thế nào để tránh té ngã?
Chọn giày đế bằng hoặc gót thấp bản rộng, đế chống trơn, ôm gót và mũi đủ rộng. Quai dán hoặc chun giúp dễ xỏ. Kiểm tra đế giày thường xuyên và thay khi đã mòn trơn.
Tuổi trung niên mặc màu gì cho trẻ?
Không có màu cấm theo tuổi. Một màu tươi gần mặt như xanh ngọc, đỏ rượu, hồng đất hay navy sáng thường giúp gương mặt tươi tỉnh hơn. Kết hợp với đồ vừa vặn và chi tiết gọn gàng là bộ đồ đã trông trẻ trung.
Ông bà khó cài cúc thì nên chọn áo gì?
Chọn áo cúc to, khuyết rộng, áo khoá kéo có khuyên kéo to hoặc áo cúc bấm nam châm. Áo cài trước dễ mặc hơn áo chui đầu với người đau vai. Tiệm may có thể thay cúc hoặc thêm khoá cho áo đang có.
Người cao tuổi mặc thế nào khi trời nắng nóng?
Mặc áo sáng màu, rộng vừa, vải cotton hoặc linen thoáng; đội mũ rộng vành khi ra ngoài. Người cao tuổi dễ bị say nắng hơn, nên hạn chế ra nắng gắt giữa trưa và uống đủ nước. Nếu chóng mặt, mệt lả khi trời nóng, cần nghỉ chỗ mát và đi khám.
