Áo dài nam truyền thống có hai loại hay gặp nhất: áo the (vải the mỏng, thường màu đen, mặc trong lễ nghi, việc làng, ngày Tết) và áo gấm (vải dệt hoa văn, màu lam, xanh, đỏ, vàng, mặc ngày cưới và dịp lớn). Mặc đúng là áo rộng hơn áo nữ, tà dài quá gối, đi với quần trắng ống suông, khăn xếp và giày đen. Bài này giúp bạn chọn áo, chọn màu và mặc chỉn chu khi cưới hay đi chúc Tết.
Áo the và áo gấm khác nhau thế nào
Áo the
The là loại vải dệt thưa, mỏng, nhìn thấu nhẹ. Áo the đen là trang phục quen thuộc của các cụ ông, các vị chức sắc trong làng khi tế lễ, họp làng, đi ăn cỗ. Vì mỏng, áo the thường được mặc ra ngoài một lớp áo trắng bên trong, tạo màu xám sẫm rất trang nhã. Áo the hợp mùa xuân, mùa hè và các nghi lễ ở đình, nhà thờ họ.
Áo gấm
Gấm là vải dệt dày, có hoa văn nổi ngay trong mặt vải (thường là chữ Thọ, hoa, mây). Áo gấm đứng dáng, sang trọng, dùng cho chú rể, cho người cao tuổi ngày mừng thọ, cho ngày Tết. Màu phổ biến là xanh lam, xanh thiên thanh, đỏ đô, vàng đồng. Thời phong kiến, một số màu như vàng có lúc bị hạn chế cho hoàng gia; ngày nay không còn ràng buộc ấy.
| Tiêu chí | Áo the | Áo gấm | Áo dài nam vải trơn hiện đại |
|---|---|---|---|
| Độ dày | Mỏng, thưa | Dày, đứng dáng | Vừa (lụa, tafta, phi) |
| Màu thường gặp | Đen | Lam, thiên thanh, đỏ đô, vàng | Trắng, be, xanh navy, đen |
| Dịp hợp nhất | Lễ đình, giỗ họ, chúc Tết | Cưới, mừng thọ, Tết | Lễ tốt nghiệp, sự kiện, chụp ảnh |
| Mùa | Xuân, hè | Thu, đông, Tết miền Bắc | Quanh năm |
| Mặc kèm | Áo trắng lót bên trong | Quần trắng, khăn xếp cùng màu hoặc đen | Quần trắng hoặc cùng màu |
Dáng áo dài nam: rộng hơn áo nữ
Áo dài nam không chiết eo. Thân áo đứng, rộng vừa đủ để khi giơ tay, cúi lạy không bị căng. Những điểm cần để ý khi may hoặc thuê:
- Vai: đường vai (hoặc đường raglan) khớp vai thật, không sụp, không bó.
- Ngực và eo: thả thẳng, cách cơ thể một khoảng thoáng, không ôm theo eo như áo nữ.
- Cổ: cổ đứng, cao khoảng 3–4 cm, cài khuy kín, không chật đến mức khó quay đầu.
- Tay áo: dài phủ cổ tay, khi đứng thẳng chạm khoảng gốc ngón cái; nhiều người thích dài hơn một chút để tay áo chùng nhẹ.
- Tà áo: dài quá gối, thường đến giữa bắp chân. Tà quá ngắn trông như áo khoác, quá dài dễ vướng khi bước lên bậc.
Quần mặc kèm thường là quần trắng ống suông, cạp chun hoặc cạp khuy, dài chạm mu bàn chân. Một số người thích quần cùng màu áo để trông liền khối hơn — cũng là lựa chọn hợp lệ.
Khăn xếp và giày
Khăn xếp (khăn đóng) là chiếc khăn đã xếp sẵn thành vành tròn, đội vừa đầu. Màu khăn thường trùng màu áo hoặc là đen. Khi đội, mép khăn nằm ngang trán, không lệch, không đẩy ra sau gáy. Đo vòng đầu trước khi mua hoặc thuê, vì khăn chật gây đau đầu sau vài giờ, khăn rộng thì xệ xuống mắt.
Giày: giày tây da đen hoặc nâu sẫm, giày lười da, hoặc hài truyền thống. Tránh giày thể thao màu sáng khi mặc cho nghi lễ — chúng kéo mắt xuống chân và phá vẻ trang trọng. Tất màu tối, không lộ cổ tất sặc sỡ khi ngồi.
Ngày cưới: chú rể và người nhà
Trong lễ ăn hỏi và lễ rước dâu, chú rể thường mặc áo dài gấm cùng tông màu với áo của cô dâu: cô dâu đỏ thì chú rể đỏ đô hoặc vàng đồng; cô dâu trắng hay hồng nhạt thì chú rể xanh thiên thanh, trắng ngà hoặc vàng nhạt. Không bắt buộc trùng màu; điều quan trọng là hai bộ đứng cạnh nhau không "đánh nhau".
Bố chú rể, bố cô dâu và các cụ trong họ thường mặc áo the đen hoặc áo gấm màu trầm (lam sẫm, nâu). Đội bê tráp nam có thể mặc áo dài đồng phục cùng màu, quần trắng, khăn xếp, hoặc đơn giản là vest tối màu nếu gia đình chọn vậy.
Lời khuyên thực tế: thử áo ít nhất một tuần trước ngày cưới, mặc cả bộ (khăn, giày, quần) và đi lại, cúi lạy thử để chắc không vướng víu.
Ngày Tết: đi lễ, chúc Tết, chụp ảnh
Ngày Tết, áo dài nam được mặc khi cúng gia tiên, đi lễ đình chùa, đi chúc Tết ông bà. Miền Bắc Tết thường lạnh, áo gấm dày hoặc áo dài lót bông là lựa chọn ấm áp; có thể mặc áo len mỏng cổ thấp bên trong. Miền Nam Tết nóng, chọn áo lụa, the hoặc vải mỏng, màu sáng.
Nếu cả nhà mặc áo dài chụp ảnh Tết, chọn một bảng màu chung: ví dụ bố mặc lam sẫm, mẹ mặc đỏ, con mặc vàng hoặc trắng. Áo dài nam trẻ em cũng nên may rộng hơn một chút để bé chạy nhảy thoải mái.
Thử ngay với tủ đồ của bạn
- Đo ba số: vòng cổ, vòng ngực, chiều dài từ gáy đến giữa bắp chân. Ba số này đủ để thuê hoặc chọn áo may sẵn gần đúng nhất.
- Kiểm tra quần trắng: một chiếc quần âu hoặc quần lanh trắng ống suông bạn đang có có thể dùng thay quần áo dài nếu không quá bó. Tránh quần skinny.
- Thử cúi lạy và ngồi: mặc áo xong, cúi người, ngồi ghế thấp, giơ tay nâng chén. Nếu tà áo kéo căng ở hông hay nách, cần nới hoặc đổi cỡ.
- Chọn giày đã có: giày tây đen hoặc giày lười nâu sẫm đánh xi sạch là đủ, không cần mua mới.
Thuê hay may áo dài nam
Nhiều người chỉ mặc áo dài nam vài lần trong đời, nên câu hỏi thuê hay may là chuyện thực tế. Thuê hợp khi chỉ cần cho một dịp, nhất là áo gấm cưới màu nổi; nên đến thử trước vài ngày, mặc cả bộ và yêu cầu chỉnh lai quần, khuy cổ nếu cửa hàng có dịch vụ. May hợp khi bạn sẽ mặc nhiều lần — Tết hằng năm, giỗ họ, lễ đình — và nhất là khi vóc người khác cỡ phổ thông (rất cao, vai rộng, cổ to). Một chiếc áo the đen hoặc áo gấm lam sẫm may vừa có thể đi cùng bạn nhiều năm, và hợp hầu hết các dịp truyền thống.
Bảo quản áo dài nam
Áo gấm và áo the nên giặt tay nhẹ hoặc giặt khô, không vắt xoắn. Treo trên móc vai rộng để không biến dạng vai, phủ túi vải thoáng khí. Khăn xếp cất trong hộp cứng để giữ vành tròn. Một bộ áo dài nam bảo quản tốt có thể dùng nhiều năm cho các dịp Tết, giỗ, cưới trong họ.
Câu hỏi thường gặp
Áo dài nam ngày cưới nên chọn màu gì?
Chú rể thường chọn áo gấm cùng tông với áo cô dâu: cô dâu đỏ thì chú rể đỏ đô hoặc vàng đồng; cô dâu trắng, hồng nhạt thì chú rể xanh thiên thanh hoặc trắng ngà. Không bắt buộc trùng màu, chỉ cần hai bộ hài hoà khi đứng cạnh nhau.
Áo the là gì?
Áo the là áo dài may bằng vải the, một loại vải dệt thưa và mỏng, thường màu đen. Áo the được mặc trong lễ đình, giỗ họ, chúc Tết, thường có áo trắng lót bên trong.
Áo dài nam mặc với quần gì?
Thường là quần trắng ống suông, dài chạm mu bàn chân. Một số người chọn quần cùng màu áo cho trông liền khối. Nên tránh quần bó hoặc quần jeans khi mặc áo dài cho nghi lễ.
Áo dài nam có cần đội khăn xếp không?
Không bắt buộc. Khăn xếp làm bộ trang phục hoàn chỉnh và trang trọng hơn, nhất là ngày cưới và lễ đình. Nếu đội, chọn khăn đúng vòng đầu, màu trùng áo hoặc màu đen.
Áo dài nam dài bao nhiêu là vừa?
Tà áo dài nam thường dài quá gối, đến khoảng giữa bắp chân. Tay áo phủ cổ tay. Thân áo thẳng, không chiết eo, đủ rộng để cúi và giơ tay thoải mái.
