Một chiếc sơ mi vừa người có đường may vai nằm đúng đầu xương vai, cổ cài cúc còn luồn được một ngón tay, hàng cúc không bị kéo thành nếp chữ X, và cổ tay áo dừng ở xương cổ tay khi buông tay. Một chiếc quần âu vừa có cạp nằm yên không cần thắt lưng siết, mông không căng nếp ngang, túi không bị bung, và gấu chạm nhẹ mu giày. Vai và đũng là hai chỗ khó sửa nhất, nên chọn theo chúng trước, còn eo, tay áo, gấu quần thì thợ sửa dễ.
Sơ mi: sáu điểm kiểm tra
| Vị trí | Vừa khi | Dấu hiệu chật | Dấu hiệu rộng |
|---|---|---|---|
| Vai | Đường may vai nằm ngay đầu xương vai | Đường may nằm trên vai, căng khi vươn tay | Đường may rơi xuống bắp tay |
| Cổ | Cài cúc trên còn luồn một ngón tay | Cổ hằn da, khó nuốt, cổ áo bị đẩy cong | Cổ áo xệ, cà vạt không giữ được cổ áo đứng |
| Ngực | Hàng cúc phẳng khi đứng và ngồi | Nếp chữ X kéo quanh cúc, lộ khe hở giữa cúc | Vải phồng nhiều ở ngực |
| Thân, eo | Nắm được khoảng 3 – 5 cm vải thừa mỗi bên khi sơ vin | Căng ngang bụng | Vải phồng như dù khi sơ vin |
| Tay áo | Cổ tay áo chạm xương cổ tay khi buông tay; ống tay vừa, gập khuỷu dễ | Cổ tay áo kéo lên khi vươn tay, bắp tay căng | Cổ tay áo phủ mu bàn tay |
| Chiều dài | Sơ vin không bị tuột khi giơ tay; mặc ngoài thì dài vừa qua thắt lưng | Tuột khỏi quần khi cúi | Mặc ngoài dài quá nửa mông |
Khi mặc với áo vest hoặc blazer, cổ tay sơ mi nên lộ ra khỏi tay áo vest khoảng 1 – 1,5 cm. Đây là chi tiết nhỏ nhưng làm bộ đồ trông chỉn chu hẳn.
Các dáng sơ mi
- Slim fit: ôm thân, ống tay hẹp. Hợp người mảnh, mặc sơ vin.
- Regular fit / tailored: thân thu nhẹ ở eo, cân bằng giữa gọn và thoải mái. An toàn cho đa số.
- Classic fit / relaxed: thân thẳng, rộng. Hợp người vai rộng, ngực dày hoặc vòng bụng lớn, và ngày nóng.
Tên gọi khác nhau giữa các hãng; đừng chọn theo tên, hãy chọn theo sáu điểm kiểm tra ở trên.
Quần âu: sáu điểm kiểm tra
| Vị trí | Vừa khi | Dấu hiệu chật | Dấu hiệu rộng |
|---|---|---|---|
| Cạp | Nằm yên ở eo không cần thắt lưng, luồn được hai ngón tay | Cạp hằn, cúc kéo, khoá cong | Phải thắt lưng mới giữ được, cạp nhăn khi thắt |
| Mông | Vải phẳng, ôm nhẹ | Nếp ngang căng, túi sau bung | Vải chảy xệ, nhiều nếp dọc |
| Đũng (độ dài cạp – đáy) | Ngồi xổm thoải mái, không kéo | Kéo căng khi ngồi, nếp hằn ở đáy quần | Đáy quần xệ thấp, chân trông ngắn |
| Túi trước | Miệng túi phẳng | Miệng túi bung ra hai bên | — |
| Đùi | Vẫn véo được một chút vải | Vải căng, nếp ngang trên đùi | Vải phồng khi ngồi |
| Ống và gấu | Ống rơi thẳng; gấu chạm mu giày tạo một nếp nhỏ hoặc không nếp | Ống bó bắp chân, kéo lên khi ngồi | Gấu chất đống, phủ gót |
Về độ dài gấu: không gãy (vừa chạm mu giày) hợp quần ống côn hiện đại; gãy nhẹ là lựa chọn an toàn cho công sở; gãy hẳn cổ điển hơn, hợp quần ống đứng rộng.
Đọc nếp nhăn: quần áo đang "nói" gì
Nếp nhăn trên quần áo khi đứng yên là dấu hiệu rõ nhất của chỗ chưa vừa. Vài nếp hay gặp:
- Nếp chéo từ cổ xuống nách trên sơ mi: vai xuôi hơn áo, hoặc áo hẹp vai.
- Nếp ngang ở lưng trên: lưng áo chật, khó vươn tay.
- Nếp ngang dưới mông trên quần: đũng hoặc mông chật.
- Nếp chữ V dưới khoá quần: đũng ngắn hoặc đùi chật.
- Nếp dọc chảy dưới mông: phần mông rộng, thợ có thể bóp đường may sau.
- Ống quần xoắn khi đứng: đường may ống lệch, thường gặp ở jeans; khó sửa.
Chụp ảnh từ sau lưng giúp thấy những nếp mà gương không cho thấy.
Thợ sửa được gì, không sửa được gì
| Sửa được dễ | Sửa được nhưng phức tạp | Rất khó hoặc không nên sửa |
|---|---|---|
| Bóp thân sơ mi hai bên sườn; lên tay áo (sơ mi không có xẻ tay phức tạp); lên hoặc thả gấu quần; bóp cạp quần vài cm; bóp ống quần | Nới cạp quần (tuỳ vải dư ở đường may sau); thu hẹp đùi; thay cổ áo | Vai sơ mi quá rộng hoặc quá hẹp; đũng quá ngắn; ngực sơ mi quá chật; nới quần đã hết vải dư |
Từ đây có quy tắc mua: sơ mi chọn theo vai và ngực, quần chọn theo mông và đùi. Phần còn lại giao cho thợ sửa. Nhiều tiệm may ở Việt Nam sửa đồ trong ngày, rất tiện cho việc này.
May đo hay mua sẵn
Ở Việt Nam, may đo sơ mi và quần âu phổ biến hơn nhiều nước, và là lựa chọn rất đáng cân nhắc nếu bạn khó tìm đồ may sẵn vừa vặn: vai rộng, tay dài, vòng bụng lớn, chân dài hoặc ngắn so với chiều cao. Khi may đo, vài điều nên làm:
- Mang theo một chiếc sơ mi hoặc quần bạn thích nhất để thợ tham khảo dáng.
- Nói rõ bạn hay mặc sơ vin hay mặc ngoài, đi xe máy hay đi ô tô, làm văn phòng hay đi lại nhiều.
- Thử lần đầu (thử bán thành phẩm) bằng cách ngồi, giơ tay, ngồi xổm, không chỉ đứng thẳng.
- Chọn vải theo khí hậu: cotton, pha linen cho mùa hè; vải âu pha len mỏng cho mùa đông miền Bắc.
Thoải mái trong khí hậu Việt Nam
Sơ mi slim fit quá ôm dễ dính mồ hôi ở lưng và nách giữa trưa hè. Nếu đi lại ngoài trời nhiều, chọn regular fit với vải cotton dệt thoáng như Oxford mỏng, poplin, hoặc pha linen. Quần âu ống côn sát làm nóng chân hơn quần ống đứng. Với người đi xe máy, kiểm tra đũng và đầu gối khi ngồi xe: quần quá chật ở đó dễ bục chỉ hoặc bai vải.
Thử ngay với tủ đồ của bạn
- Mặc chiếc sơ mi hay mặc nhất, đứng trước gương và kiểm tra sáu điểm: vai, cổ, ngực, thân, tay, dài.
- Làm "bài kiểm tra cử động": giơ hai tay lên trước, ôm vòng tay, ngồi xuống. Ghi lại chỗ kéo căng.
- Làm tương tự với quần âu: đứng, ngồi ghế, ngồi xổm, bước lên bậc thang.
- Phân loại: món vừa hẳn (giữ làm mẫu), món sửa được (mang đến thợ), món lệch vai hoặc đũng (cân nhắc thay).
- Đo chiếc vừa nhất (rộng vai, dài tay, vòng cổ, cạp, dài trong chân) và lưu lại để mua trực tuyến hoặc mang đi may đo.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết áo sơ mi vừa vai?
Đường may nối vai và tay áo phải nằm ngay đầu xương vai, chỗ xương nhô lên khi giơ tay ngang. Nếu đường may nằm trên vai và căng khi vươn tay là chật; rơi xuống bắp tay là rộng. Vai là chỗ khó sửa nhất nên chọn theo vai trước.
Tay áo sơ mi dài bao nhiêu là chuẩn?
Khi buông tay tự nhiên, cổ tay áo nên chạm xương cổ tay. Khi mặc với vest, cổ tay sơ mi lộ ra khoảng 1 – 1,5 cm. Tay áo dài quá có thể nhờ thợ lên, ngắn quá thì khó nới.
Quần âu nam vừa người là thế nào?
Cạp nằm yên ở eo không cần thắt lưng siết, mông và đùi phẳng không căng nếp ngang, túi trước không bung, ngồi xổm thoải mái. Gấu chạm mu giày tạo một nếp nhỏ hoặc không nếp. Nên chọn theo mông và đùi rồi nhờ thợ sửa cạp và gấu.
Slim fit và regular fit khác nhau thế nào?
Slim fit ôm thân và ống tay hẹp hơn, hợp người mảnh và mặc sơ vin. Regular fit thu nhẹ ở eo, thoải mái hơn, hợp đa số người và thời tiết nóng. Mỗi hãng định nghĩa khác nhau nên cần thử thực tế.
Thợ may có sửa được vai áo sơ mi không?
Sửa vai sơ mi rất phức tạp và thường không đạt kết quả tốt, vì liên quan cả tay áo, nách và cầu vai. Các phần dễ sửa là thân, tay áo và chiều dài. Vì vậy khi mua nên ưu tiên chiếc vừa vai.
Áo sơ mi mặc ngoài nên dài bao nhiêu?
Sơ mi mặc ngoài nên dài vừa qua thắt lưng, khoảng giữa khoá quần, không quá nửa mông. Sơ mi vạt thẳng hoặc vạt cong ngắn được thiết kế để mặc ngoài. Sơ mi đuôi tôm dài dành để sơ vin, mặc ngoài trông lôi thôi.
