Tủ đồ nam cơ bản ở Việt Nam thường chỉ cần khoảng 12–13 món để mặc đủ một tuần đi làm lẫn cuối tuần: ba áo thun trơn, hai áo sơ mi (trắng và xanh nhạt), một áo polo, một quần jeans xanh đậm, một quần kaki, một quần âu, một áo khoác nhẹ, một đôi sneaker trắng và một đôi giày da. Bí quyết không nằm ở số món mà ở chỗ mọi áo đều đi được với mọi quần. Bài này đi vào từng món: chọn dáng, chọn vải, và những lỗi khiến một món "cơ bản" lại nằm im trong tủ.
Nguyên tắc chọn: ít món, món nào cũng ăn ý
Nam giới thường có lợi thế là kiểu quần áo ít biến động theo mốt. Một chiếc sơ mi oxford hay quần chinos mặc mười năm vẫn hợp. Nhưng điều đó cũng dễ dẫn tới chuyện tủ đầy áo gần giống nhau mà vẫn thấy "không có gì mặc". Ba nguyên tắc giúp tránh việc đó:
- Quần ít màu, áo nhiều màu hơn. Quần xanh denim, kaki be, xám hoặc navy đi được với hầu hết áo. Màu sắc, hoạ tiết dồn lên áo.
- Vừa người quan trọng hơn kiểu. Một áo thun trơn vừa vai trông chỉn chu hơn một áo cầu kỳ mà rộng lùng thùng. Đường may vai áo nên rơi đúng đầu vai.
- Giày quyết định độ trang trọng. Cùng một bộ áo sơ mi và quần chinos, đi sneaker là đi chơi, đi giày da là đi làm. Hai đôi giày khác nhau là gấp đôi số dịp.
Bảng các món lõi và cách chọn
| Món | Số lượng | Gợi ý dáng và vải | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|---|
| Áo thun trơn cổ tròn | 3 | Trắng, đen, xám hoặc navy; cotton dày vừa, cổ bo chắc | Mua vải quá mỏng, cổ bai sau vài lần giặt |
| Sơ mi trắng | 1 | Poplin cho đi làm, oxford cho mặc thường | Chọn size theo cổ mà vai rộng thùng thình |
| Sơ mi xanh nhạt | 1 | Oxford hoặc chambray; đóng thùng hay bỏ ngoài đều được | Vạt áo quá dài khi bỏ ngoài quần |
| Áo polo | 1 | Vải pique (cá sấu) thoáng; navy, trắng, xanh rêu | Cổ áo mềm oặt, mất dáng sau vài tháng |
| Quần jeans xanh đậm | 1 | Dáng đứng hoặc slim vừa; ít bạc màu | Quần quá bó hoặc rách nhiều, khó mặc đi làm |
| Quần kaki (chinos) | 1 | Be, rêu hoặc navy; cotton có chút co giãn | Ống quá dài, dồn đống ở cổ giày |
| Quần âu | 1 | Xám hoặc navy; vải không bóng | Cạp trễ, phải kéo lên suốt ngày |
| Áo khoác nhẹ | 1 | Blazer không lót, áo khoác kaki hoặc bomber trơn | Chọn áo quá dày, chỉ mặc được vài tuần mỗi năm |
| Sneaker trắng | 1 | Da hoặc vải, ít chi tiết | Đế quá to, chỉ hợp đồ thể thao |
| Giày da | 1 | Loafer hoặc derby, nâu hoặc đen | Mũi giày quá nhọn hoặc quá vuông |
Cộng lại là 13 món nếu tính đủ ba áo thun. Thêm một thắt lưng da trùng tông với giày là đủ phụ kiện cho phần lớn các dịp.
Áo: điểm vừa vặn cần kiểm khi mua
Áo thun
Đường may vai nằm ngay đầu xương vai. Tay áo ôm nhẹ bắp tay, dài khoảng giữa bắp tay. Vạt áo che quá cạp quần vài phân khi giơ tay. Nếu áo ôm sát tới mức lộ đường may khi cử động, nên lên một size.
Sơ mi
Cài cúc cổ mà vẫn luồn được một hai ngón tay là vừa. Cổ tay áo chạm khớp cổ tay khi buông tay. Áo bỏ ngoài quần thì vạt sau dài khoảng giữa mông; áo đóng thùng thì vạt dài hơn để không tuột khi ngồi. Ở khí hậu nóng, sơ mi tay ngắn là lựa chọn hợp lý cho những ngày không cần trang trọng.
Polo
Polo nằm giữa áo thun và sơ mi: có cổ nên lịch sự hơn áo thun, thoáng hơn sơ mi. Đây là món "cứu" những ngày nắng mà nơi làm việc yêu cầu áo có cổ.
Quần: ba chiếc phủ gần hết các dịp
Jeans xanh đậm cho đi chơi và nơi làm việc thoải mái. Kaki cho những ngày cần gọn gàng hơn một chút. Quần âu cho họp, gặp khách, đám cưới. Ba chiếc với ba mức trang trọng tăng dần là đủ cho hầu hết lịch tuần.
Độ dài ống quần hay bị bỏ qua. Với dáng quần đứng hoặc côn nhẹ, ống chạm nhẹ mặt giày hoặc ngắn hơn một chút là gọn. Ống dài dồn nhiều nếp ở cổ chân làm cả bộ trông xuề xoà. Lên lai quần ở tiệm sửa đồ là việc nhỏ mà hiệu quả lớn.
Chất liệu hợp khí hậu Việt Nam
- Áo thun, polo: cotton hoặc cotton pha ít spandex. Áo polyester thể thao nhanh khô nhưng giữ mùi hơn khi mặc cả ngày.
- Sơ mi: cotton poplin mát cho ngày nóng; oxford dày hơn, hợp phòng lạnh và mùa đông miền Bắc. Lanh hoặc lanh pha thoáng nhất nhưng nhăn — hợp đi chơi hơn đi họp.
- Quần: kaki cotton có 1–3% spandex ngồi xe máy, ngồi văn phòng dễ chịu. Jeans quá dày (trên 14 oz) khá nóng ở miền Nam.
- Áo khoác: miền Bắc nên có thêm một áo khoác giữ ấm thật sự cho tháng Một, tháng Hai; miền Nam và miền Trung thường chỉ cần một lớp mỏng cho phòng máy lạnh và mùa mưa.
Giữ các món cơ bản bền lâu
Đồ cơ bản được mặc nhiều nên mòn nhanh. Vài thói quen giúp chúng giữ dáng lâu hơn: giặt áo thun và jeans ở mặt trái, phơi trong bóng râm để đỡ phai; treo sơ mi lên móc ngay sau khi giặt để giảm nếp nhăn; không phơi áo dệt kim nặng bằng kẹp ở vai để tránh bai. Giày da nên có cây giữ phom hoặc nhét giấy khi không đi, và thay phiên với đôi khác để da kịp khô sau một ngày đi nắng. Khi một món chủ lực sắp hỏng, hãy ghi lại kích cỡ, chất liệu và dáng để tìm bản thay thế giống nhất — đó là cách tủ đồ cơ bản tự "làm mới" mà không phải tính lại từ đầu.
Bảy bộ cho bảy ngày từ cùng một tủ
| Ngày | Áo | Quần | Giày |
|---|---|---|---|
| Thứ Hai | Sơ mi trắng + áo khoác nhẹ | Quần âu xám | Giày da |
| Thứ Ba | Sơ mi xanh nhạt | Kaki be | Giày da |
| Thứ Tư | Polo navy | Quần âu xám | Giày da |
| Thứ Năm | Sơ mi trắng | Kaki be | Sneaker trắng |
| Thứ Sáu | Áo thun trắng + áo khoác nhẹ | Jeans xanh đậm | Sneaker trắng |
| Thứ Bảy | Áo thun xám | Kaki be | Sneaker trắng |
| Chủ nhật | Sơ mi xanh nhạt xắn tay, bỏ ngoài | Jeans xanh đậm | Sneaker trắng |
Không món nào xuất hiện quá ba lần, và không bộ nào trùng hẳn bộ nào. Nếu nơi làm việc của bạn trang trọng hơn, đổi polo thứ Tư thành sơ mi và đẩy sneaker sang cuối tuần.
Thử ngay với tủ đồ của bạn
- Bước 1: bày tất cả quần lên giường. Đếm xem có bao nhiêu chiếc bạn đã mặc trong một tháng qua. Thường con số này nhỏ hơn bạn nghĩ.
- Bước 2: với từng chiếc áo, đặt cạnh từng chiếc quần đang mặc được. Áo nào không hợp quần nào là dấu hiệu bạn thiếu một chiếc quần trung tính, không phải thiếu áo.
- Bước 3: ghi ra một món duy nhất mà nếu có thêm sẽ mở ra nhiều bộ nhất — thường là một quần kaki be hoặc một đôi giày da đơn giản. Mua món đó trước.
Khi nào nên đi ra ngoài danh sách
Danh sách trên hợp với người làm văn phòng hoặc môi trường bán trang trọng. Người làm công việc ngoài trời có thể thay quần âu bằng quần túi hộp, thay giày da bằng giày bảo hộ hoặc giày leo núi nhẹ. Người làm ngành sáng tạo có thể bỏ quần âu, thêm sơ mi hoạ tiết và áo khoác denim. Tủ đồ cơ bản là phần nền phục vụ cuộc sống của bạn, không phải bộ đồng phục chung cho mọi nam giới. Bạn thấy thoải mái và tự tin trong bộ đồ mới là điều quan trọng.
Câu hỏi thường gặp
Nam giới cần bao nhiêu quần áo là đủ?
Khoảng 10–13 món quần áo và giày là đủ để mặc thay đổi cả tuần nếu chúng phối được với nhau. Ngoài lõi đó vẫn cần đồ ngủ, đồ thể thao và đồ cho dịp riêng như vest cưới.
Nên mua áo sơ mi màu gì đầu tiên?
Trắng và xanh nhạt là hai màu dễ dùng nhất, đi được với quần âu, kaki lẫn jeans. Sau hai chiếc này mới nên thêm sơ mi kẻ sọc nhỏ hoặc màu khác.
Quần chinos và quần kaki khác nhau thế nào?
Ở Việt Nam hai tên thường dùng lẫn cho cùng một loại quần vải cotton dệt chéo, dáng gọn, có túi chéo. Chinos là tên tiếng Anh phổ biến; "kaki" vốn là tên một màu và loại vải, nay dùng chung cho kiểu quần này.
Đi giày nâu hay đen thì dễ phối hơn?
Giày nâu dễ đi với kaki, jeans và quần xám nên linh hoạt hơn cho tủ đồ thường ngày. Giày đen hợp quần âu đen, xám đậm và dịp trang trọng. Nếu chỉ chọn một đôi giày da, nhiều người chọn nâu đậm.
Áo thun có mặc đi làm được không?
Tuỳ quy định nơi làm việc. Ở môi trường thoải mái, áo thun trơn mặc cùng áo khoác nhẹ và quần kaki vẫn gọn gàng. Nơi yêu cầu áo có cổ thì polo là lựa chọn thay thế mát mẻ hơn sơ mi.