Cách thắt cà vạt: Four-in-hand, Half Windsor và Windsor từng bước

Ba kiểu thắt cà vạt đủ dùng cho hầu hết mọi dịp là Four-in-hand (nút nhỏ, hơi lệch, dễ nhất), Half Windsor (nút vừa, cân) và Windsor (nút to, tam giác đều). Chọn kiểu theo cổ áo: cổ hẹp hợp Four-in-hand, cổ mở rộng hợp Windsor, còn Half Windsor đi được gần như mọi cổ sơ mi.

Bài này hướng dẫn từng bước ba kiểu nút trên, cách chỉnh độ dài, tạo "lúm" dưới nút, và chọn cà vạt theo cổ áo, theo dịp. Đọc chậm một lần, đứng trước gương thử theo, lần thứ ba là tay quen.

Trước khi thắt: gọi tên các phần cho dễ theo

• Đầu to (bản to): phần rộng, sẽ nằm phía trước khi thắt xong.
• Đầu nhỏ (bản nhỏ): phần hẹp, nằm phía sau, luồn vào khoen nhãn mặt sau đầu to.
• Vòng cổ: phần cà vạt ôm quanh cổ áo.
• Nút: chỗ thắt dưới cổ áo.

Mọi hướng dẫn dưới đây tính theo người đứng nhìn vào gương, tay phải cầm đầu to. Dựng cổ áo lên, cài cúc trên cùng, quàng cà vạt quanh cổ với đầu to bên phải, đầu nhỏ bên trái.

Four-in-hand: kiểu nút đầu tiên nên học

Đây là nút đơn giản và phổ biến nhất. Tên gọi thường được kể là lấy từ Four-in-Hand Club, một câu lạc bộ đánh xe bốn ngựa ở London thế kỷ 19 — đây là cách kể phổ biến, nguồn gốc chính xác khó kiểm. Nút hơi dài, hơi lệch một bên, tạo vẻ tự nhiên không cứng nhắc.

1. Để đầu to thấp hơn đầu nhỏ khoảng 30 cm (với người tầm thước).
2. Vắt đầu to đè lên trước đầu nhỏ, từ phải sang trái.
3. Vòng đầu to ra sau đầu nhỏ, về lại bên phải.
4. Vắt đầu to lên trước một lần nữa, từ phải sang trái. Lúc này đã có một dải ngang ở mặt trước.
5. Đưa đầu to từ dưới lên, chui qua vòng cổ.
6. Thả đầu to xuống qua dải ngang ở mặt trước vừa tạo ở bước 4.
7. Giữ đầu nhỏ, đẩy nút lên sát cổ áo, chỉnh cho gọn.

Hợp với: cổ sơ mi nhọn, cổ hẹp, cổ button-down, cà vạt vải dày (len, dệt kim) vì nút ít lớp nên không bị quá to.

Half Windsor: nút cân đối cho đi làm, đi cưới

Half Windsor to hơn Four-in-hand một chút, gần đối xứng, nhìn chỉn chu mà không nặng nề. Nếu chỉ học một kiểu cho môi trường công sở, đây là lựa chọn an toàn.

1. Để đầu to thấp hơn đầu nhỏ khoảng 30–35 cm.
2. Vắt đầu to đè lên trước đầu nhỏ, sang trái.
3. Vòng đầu to ra sau đầu nhỏ, sang phải.
4. Kéo đầu to lên, luồn qua vòng cổ và thả xuống bên trái. Lúc này nút đã có một "cánh" ở bên trái.
5. Vắt đầu to ngang qua mặt trước, từ trái sang phải, tạo dải ngang.
6. Đưa đầu to từ dưới lên chui qua vòng cổ một lần nữa.
7. Thả đầu to xuống qua dải ngang phía trước.
8. Kéo đầu nhỏ, đẩy nút lên, chỉnh đều hai bên.

Hợp với: cổ sơ mi tiêu chuẩn, cổ mở vừa; cà vạt lụa độ dày trung bình.

Windsor (Full Windsor): nút to, tam giác đều

Kiểu nút này mang tên Công tước xứ Windsor, người nổi tiếng với nút cà vạt to. Điều thú vị là nhiều tài liệu cho rằng chính ông không thắt kiểu này, mà dùng cà vạt may lót dày để nút trông to — tên gọi vẫn giữ đến nay. Windsor có nhiều vòng, cần cà vạt đủ dài, hợp cổ áo mở rộng.

1. Để đầu to thấp hơn nhiều, khoảng 35–40 cm dưới đầu nhỏ.
2. Vắt đầu to đè lên trước đầu nhỏ, sang trái.
3. Đưa đầu to từ dưới lên chui qua vòng cổ, rồi thả xuống bên trái.
4. Vòng đầu to ra sau đầu nhỏ, sang phải.
5. Đưa đầu to lên chui qua vòng cổ lần nữa, thả xuống bên phải. Lúc này hai bên nút đã có "cánh".
6. Vắt đầu to ngang qua mặt trước, từ phải sang trái.
7. Đưa đầu to từ dưới lên qua vòng cổ.
8. Thả đầu to xuống qua dải ngang phía trước, kéo gọn.

Hợp với: cổ sơ mi mở rộng (spread, cutaway), người cổ dài, khuôn mặt to; cà vạt lụa mỏng. Với cà vạt dày hoặc cổ áo hẹp, nút Windsor dễ bị cộm và đẩy cổ áo bung ra.

So sánh ba kiểu nút

Ba kiểu này chỉ là một phần nhỏ. Năm 1999, hai nhà vật lý Thomas Fink và Yong Mao (Đại học Cambridge) dùng mô hình toán học để đếm và công bố cuốn The 85 Ways to Tie a Tie, liệt kê 85 cách thắt với nút cà vạt thông thường. Trong thực tế, ba kiểu trên đã đủ cho gần như mọi tình huống.

Độ dài, lúm nút và kẹp cà vạt

Độ dài đúng

Quy ước phổ biến: đầu cà vạt chạm tới mép trên hoặc giữa mặt khoá thắt lưng. Ngắn quá trông như mặc đồ của người khác, dài quá chìa xuống dưới khoá. Đầu nhỏ phía sau không được thò dài hơn đầu to; nếu thò ra, thắt lại và chỉnh điểm xuất phát ở bước 1. Người cao có thể cần cà vạt dài hơn tiêu chuẩn, hoặc chọn nút ít vòng (Four-in-hand) để tiết kiệm vải.

Lúm dưới nút (dimple)

Ngay trước khi kéo chặt nút, dùng ngón trỏ ấn nhẹ vào giữa bản cà vạt ngay dưới nút, hai ngón còn lại ép hai mép vào, rồi kéo đầu nhỏ để siết. Một nếp lõm nhỏ giữ lại, giúp cà vạt có độ cong, bắt sáng đẹp hơn. Với cà vạt dệt kim, len, lúm khó giữ — không sao.

Kẹp cà vạt

Nếu dùng, kẹp nằm khoảng giữa cúc thứ ba và thứ tư của sơ mi, kẹp cả cà vạt lẫn nẹp áo. Chiều dài kẹp không vượt quá bản cà vạt. Kẹp là tuỳ chọn, giúp cà vạt không bay khi cúi người hay đi xe máy.

Chọn cà vạt theo dịp và trang phục

• Bản cà vạt theo ve áo: ve vest hẹp đi cà vạt hẹp, ve rộng đi cà vạt rộng hơn. Sự cân đối quan trọng hơn mốt bản to hay bản nhỏ.
• Màu: xanh navy, đỏ đô, xám là ba màu đi được với gần như mọi sơ mi trắng hoặc xanh nhạt. Cà vạt nên đậm hơn sơ mi.
• Hoạ tiết: sơ mi trơn đi cà vạt có hoạ tiết thoải mái; sơ mi kẻ thì cà vạt trơn hoặc hoạ tiết khác cỡ hẳn (kẻ nhỏ – chấm to).
• Đi viếng: cà vạt tối màu, trơn, không hoạ tiết sặc sỡ.
• Thời tiết nóng: cà vạt lụa mỏng, lanh hoặc cotton dễ chịu hơn; nới nút khi ra khỏi chỗ trang trọng là chuyện bình thường.

Thử ngay với tủ đồ của bạn

1. Lấy chiếc sơ mi hay mặc nhất, nhìn cổ áo: hẹp, tiêu chuẩn hay mở rộng? Đó là gợi ý kiểu nút.
2. Tập Four-in-hand ba lần liên tiếp trước gương, mỗi lần chỉnh điểm xuất phát để đầu cà vạt chạm khoá thắt lưng.
3. Khi đã quen, thử Half Windsor trên cùng chiếc cà vạt và so sánh hai nút trong ảnh chụp.

Thắt xong, cởi cà vạt bằng cách tháo ngược từng bước, đừng giật đầu nhỏ ra khỏi nút — làm vậy nhanh hỏng lớp lót. Treo cà vạt hoặc cuộn tròn cất qua đêm cho phẳng nếp.